تجهیزات اندازه گیری قابل حمل (Portable Instruments) مجموعهای از ابزارهای تخصصی می باشند که برای اندازه گیری سریع، دقیق و در لحظه پارامترهای مختلف در محیطهای صنعتی، آزمایشگاهی، ساختمانی و حتی فضاهای باز به کار می روند. این تجهیزات به دلیل وزن سبک، فشرده، طراحی ارگونومیک و قابلیت جابه جایی آسان یکی از ضروری ترین تجهیزات کارشناسان فنی و تکنسین ها محسوب می شوند.
تجهیزات پرتابل برخلاف تجهیزات ثابت که سیستم های کنترل نصب می شوند، قابلیت جابه جایی آسانی را دارند و کارشناسان می توانند آنها را در هر نقطه ای که نیاز به اندازه گیری وجود داشته باشد به کار بگیرند.
تجهیزات اندازه گیری قابل حمل در صنایع نفت و گاز، نیروگاه ها، کارخانه های تولیدی، صنعت آب و فاضلاب، صنایع غذایی و دارویی، آزمایشگاه ها و حتی پروژه های عمرانی و ساختمانی اهمیت ویژهای دارند. در ادامه این مقاله به معرفی انواع، مزایا، برندها و راهنمای خرید تجهیزات اندازه گیری پرتابل می پردازیم.
انواع تجهیزات اندازه گیری قابل حمل
تجهیزات اندازه گیری قابل حمل تنوع گوناگونی دارند و هرکدام برای سنجش یک پارامتر مشخص در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. مهم ترین و پرکاربردترین انواع این تجهیزات شامل موارد زیر است:
- مولتی متر پرتابل برای اندازه گیری ولتاژ، جریان و مقاومت در سیستم های برق و الکترونیک
- گازسنج جهت تشخیص و پایش گازهای سمی، قابل اشتعال یا کم اکسیژن در محیط های صنعتی
- اهم متر برای سنجش مقدار مقاومت الکتریکی در مدارها و تجهیزات برقی
- میگر یا تستر عایق برای ارزیابی مقاومت عایقی کابل ها، موتورها و تجهیزات برق صنعتی
- ترمومتر لیزری یا مادون قرمز برای اندازه گیری دمای اجسام بدون تماس مستقیم
- فشارسنج پرتابل جهت کنترل فشار سیالات در خطوط لوله، مخازن و سیستم های هیدرولیک
- ارت سنج برای اندازه گیری مقاومت زمین و بررسی عملکرد صحیح سیستم ارتینگ
- لرزش سنج یا وایبریشن متر برای اندازهگیری لرزش تجهیزات دوار و تحلیل وضعیت دستگاه های صنعتی
- لوکس متر جهت اندازه گیری روشنایی محیط و ارزیابی شرایط کاری و استانداردهای ایمنی
- رطوبت سنج برای اندازه گیری رطوبت نسبی هوا یا رطوبت مواد
- سرعت سنج دستی (تاکومتر) برای اندازه گیری سرعت چرخش شفت ها، فن ها و موتورهای صنعتی
- نشت یاب گاز جهت تشخیص سریع محل نشتی گازهای خطرناک، سمی یا قابل انفجار
- بادسنج برای اندازه گیری سرعت باد، جریان هوا و کیفیت تهویه
مزایای استفاده از تجهیزات اندازه گیری قابل حمل
مهم ترین مزیت این تجهیزات، قابل حمل بودن آن ها می باشد؛ اما مزایا فقط به وزن کم و ابعاد فشرده خلاصه نمی شود. این تجهیزات برخلاف ظاهر ساده شان، معمولاً دقت بسیار بالایی دارند و در بسیاری از موارد می توانند عملکرد تجهیزات ثابت را شبیه سازی کنند.
برخی مدل ها توانایی ذخیره سازی داده، تحلیل اولیه، نمایش گراف ها و انتقال اطلاعات به رایانه یا گوشی را دارند. در صنایع حساس مانند پتروشیمی و نیروگاهی، استفاده از تجهیزات پرتابل ضدانفجار یا دارای استانداردهای حفاظتی، ضرورت دارد تا امنیت کامل محیط حفظ شود.
قابلیت استفاده در شرایط سخت نیز از دیگر ویژگیهای قابل توجه این تجهیزات است؛ بهطوریکه بسیاری از ابزارهای پرتابل مقاومت بالا در برابر رطوبت، گردوغبار، دماهای مختلف و ضربه دارند. این موضوع آن ها را به گزینهای ایده آل برای محیطهای بیرونی یا پروژه های میدانی تبدیل می کند.
کاربرد تجهیزات اندازه گیری پرتابل بسیار گسترده است و تقریباً هیچ صنعتی را نمیتوان یافت که به نوعی از تجهیزات پرتابل نیاز نداشته باشد. در صنایع نفت و گاز، متخصصان برای اندازهگیری فشار خطوط، دبی گاز، کیفیت بخارات، درصد اکسیژن، نشت گازهای خطرناک، لرزش کمپرسورها و وضعیت شیرآلات از تجهیزات پرتابل استفاده می کنند. همچنین در صنایع آب و فاضلاب، ابزارهایی مانند هدایت سنج، PH متر، DO متر و کدورت سنج پرتابل به طور گسترده برای پایش کیفیت آب استفاده می شوند.
عوامل موثر بر قیمت تجهیزات اندازه گیری قابل حمل
مهمترین عوامل موثر بر قیمت تجهیزات پرتابل عبارتنداز:
- برند و کشور سازنده
- دقت اندازه گیری
- نوع سنسور و کیفیت قطعات داخلی
- بازه اندازه گیری و رنج عملکرد
- کیفیت ساخت بدنه و میزان مقاومت در برابر ضربه، رطوبت و گردوغبار
- تکنولوژی اندازه گیری (تماسی، غیرتماسی، لیزری و…)
- قابلیت ها و امکانات (حافظه داخلی، اتصال به موبایل/PC، نمایش گراف، لاگر داده و…)
- استانداردهای ایمنی و صنعتی (ATEX، ضدانفجار، IP67 و…)
- لوازم جانبی (پراب، کابل، کیف حمل، کالیبراسیون)



