ترموکوپل چیست؟

ترموکوپل یکی از پرکاربردترین حسگرهای دما در صنعت است که از اتصال دو فلز غیرهمجنس ساخته می‌شود. وقتی محل اتصال این دو فلز گرم یا سرد شود، اختلاف ولتاژی بسیار کوچک تولید می‌شود که متناسب با دما است. این پدیده اثر سیبک (Seebeck Effect) نام دارد.

ترموکوپل‌ها:

• مقاوم
• ساده
• ارزان
• مناسب اندازه‌گیری دماهای خیلی بالا و خیلی پایین

هستند و به همین دلیل در صنایع مختلف استفاده می‌شوند.

ساختمان و نحوه کار ترموکوپل

ترموکوپل از دو سیم فلزی متفاوت تشکیل می‌شود که یک سر آن‌ها به هم جوش خورده.

وقتی این نقطه در معرض دما قرار بگیرد، ولتاژ میلی‌ولتی در دو سر آزاد سیم‌ها ایجاد می‌شود. این ولتاژ توسط کنترلرها، ترانسمیترها یا دستگاه‌های اندازه‌گیری خوانده و به دما تبدیل می‌شود.

مزیت اصلی: نیاز نداشتن به منبع تغذیه خارجی.

انواع ترموکوپل

ترموکوپل‌ها بر اساس جنس فلزها، به انواع مختلف تقسیم می‌شوند که هرکدام محدوده دمایی، دقت و مقاومت متفاوتی دارند.

1. ترموکوپل نوع K

رایج‌ترین نوع

مواد: نیکل-کروم / نیکل-آلومینیوم

محدوده دما: حدود °C 1260

ویژگی:

• مقاوم به اکسیداسیون
• مناسب کاربردهای عمومی

کاربردها: کوره، موتور، صنایع غذایی، تجهیزات آزمایشگاهی

2. ترموکوپل نوع J

مواد: آهن / کنستانتان

محدوده دما: °C 760

ویژگی:

• دقت خوب
• مناسب محیط‌های خلأ

کاربردها: کوره‌های کوچک، دستگاه‌های قدیمی، صنایع پلاستیک

3. ترموکوپل نوع T

مواد: مس / کنستانتان

محدوده: °C 400- تا °C 370

ویژگی:

• مناسب دماهای پایین

کاربرد: پزشکی، هواشناسی، آزمایشگاه